همان طور كه خداى تعالى در قرآن كريم در موارد مختلف پيرامون انحرافات
بشرى و خرافات سخن به ميان آورده، پيامبراكرم صلی الله علیه و آله و ائمّهاطهار علیهم السلام نيز در
فرمايشات گهربار خود، به صورت مكرّر، ساختن هر گونه آيين و رسم جديد را به
نام دين مورد مذمّت شديد قرار داده و حتّى آگاهانى را كه به مخالفت با آن خرافات
برنخيزند، شريك در عمل و جزا معرفى مىنمايند.
در منابع معتبر روايى همچون وسائل الشيعه، اصول كافى، بحارالانوار، من لا
يحضره الفقيه و... روايات فراوانى پيرامون خرافات و بدعتها نقل شده كه ما در
اينجا نمونههايى از آن را ذكر مىكنيم:
1) زرارة در مورد حلال و حرام از امام صادق علیه السلام سؤال نمود، آن حضرت
فرمودند: «حلال محمد حلال ابدا الى يوم القيامه و حرامه حرام ابدا الى يوم القيامه لا
يكون غيره و لا يجىء غيره».
يعنى حلال حضرت محمّد صلی الله علیه و آله هميشه حلال است تا روز قيامت و حرام آن
حضرت هميشه حرام است تا روز قيامت و غير از اين نمىباشد و نخواهد بود.
پس از اين جمله مهم، آن حضرت از قول امام على علیه السلام فرمودند:
«و ما أحد ابتدع بدعه الا ترك بها سنة» يعنى هيچ كسى بدعتى ايجاد نكرد
مگر اينكه به واسطه آن بدعت، سنّت و فرمان الهى را ترك نمود.
3) رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: «من نكث بيعة او رفع لواء ضلالة او كتم علما او
اعتقل مالا ظلما او اعان ظالما على ظلمه و هو يعلم انه ظالم برئ من الاسلام».
كسى كه بيعت و عهد الهى را بشكند (يا به طور كلى عهدشكن باشد) يا پرچم
گمراهى و بدعتى را بلند كند يا حقيقتى را كتمان نمايد يا مالى را به زور و ظلم بگيرد
و يا به ظالمى كمك كند و بر ظلم خود آگاه باشد از اسلام خارج است.
4) حضرت على علیه السلام فرمودند: «من مشى الى صاحب بدعة فوقره فقد مشى فى
هدم الاسلام».
كسى كه به سوى صاحب بدعتى قدم بردارد و او را تعظيم كند و بزرگ بدارد،
در راه نابود كردن اسلام قدم برداشته است.
5) رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: «من فسر القرآن برأيه فقد افترى على اللّه الكذب و
من افتى الناس بغير علم لعنته ملائكة السموات و الارض و كل بدعة ظلاله و كل ضلاله
سبيلها إلى النّار».
هر كس كه قرآن را طبق رأى و نظر شخصى خود تفسير كند، تحقيقاً بر خدا
دروغ بسته و هر كس كه بدون علم و آگاهى براى مردم فتوا دهد ملائكه آسمانها و
زمين او را لعنت مىكنند و هر بدعتى، گمراهى است و نتيجه و انتهاى هر گمراهى
آتش جهنّم است.
6) حضرت رسول اكرم صلی الله علیه و آله فرمودند: «هر كس پرچمى جز در راه حق
برافرازد، مجرم و گنهكار است.» و تصريح نمودند: «هر كس در كار ما بدعتى پديد
آرد مردود مىباشد.» و فرمودند: «بدعتگزار، قبل از مردن، سزاى بدعتش را
مىبيند.»
7) حضرت على علیه السلام فرمودند: «ما اتباع الهوى فيصد عن الحق».
پيروى از هواى نفس راه حق را سد مىكند. همچنين آن حضرت فرمودند:
«همانا مردم دو دستهاند، گروهى پيرو دين و شريعتاند و گروهى هم بدعتگزارند
كه از طرف خدا دليلى از سنّت پيامبر و نورى از براهين حق ندارند (و بلكه پيرو
هواى نفساند).
8) رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: «إذا رأيتم أهل الريب و البدع من بعدى فاظهروا
البرائة منهم...»
حضرت رسول اكرم صلی الله علیه و آله فرمودند: هر گاه بعد از من مردم شبههانداز
وسوسهكن و بدعتساز را ديديد لازم است كه به صورت علنى و آشكارا از آنها
دورى نموده و اعلام بيزارى كنيد و آنها را به مردم معرفى كنيد و با آنها مقابله كنيد تا
آنها طمع نكنند كه اساس اسلام را وارونه كنند و مردم هم آگاه شوند و طرف آنها
نروند و مردمان عادى و سادهلوح، آن بدعتها و خرافات را ياد نگيرند، و اين كار
باعث مىشود كه خدا براى شما حسنات بنويسد و درجات شما را در آخرت بالا
ببرد.
9) همچنين آن حضرت فرمودند: «مَنْ اَهانَ صاحِبَ بَدْعَةٍ آمَنَهُ اللّهُ يَوْمَ الْفَزَعِ
الأكْبَرِ» هر كس بدعتگزارى را اهانت كند (يعنى پايههاى بدعتش را سست
نموده و مكرش را خنثى نمايد) خداوند روز قيامت او را ايمن گرداند.
10) رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: «اهل البدع شر الخلق و الخليقه».
بدعت گزاران بدترين خلق خدا و بلكه بدترين مخلوقات هستند.
11) امام باقر علیه السلام فرمودند: «ادنى الشرك أن يبتدع الرجل رأياً فيحب عليه و
يبغض».
چيزى كه انسان را بيشتر به شرك خدا مبتلا مىسازد بدعتى است كه مرد طبق
خواسته و نظر شخصى خود بنا مىكند و سپس آن نظريه شخصى را معيار و ملاك
دوستى و دشمنى خود قرار مىدهد.
12) امام صادق علیه السلام فرمودند: «با اهل بدعت رفاقت و همنشينى نكنيد تا مبادا
نزد مردم چون يكى از آنها محسوب شويد...»
13) پيامبراكرم صلی الله علیه و آله فرمودند: «بيش از هر چيز نسبت به شما از رهبران
گمراهكننده كه رؤساى بدعتگزارند مىترسم.»
14) در روايت ديگرى از حضرت على علیه السلام نقل شده است كه پيامبراكرم صلی الله علیه و آله
با نگرانى بسيار فرمودند: «من براى شما از رهبران گمراه كننده و ريختن خون عترتم
بيشتر از دجّال مىترسم.»
15) همچنين پيامبراكرم صلی الله علیه و آله مىفرمودند: «بالاترين نگرانى من نسبت به امّت،
لغزش دانشمندان و انحرافات و تمايلات حكما و تأويلهاى ناروا از دين است.» و
مكرر مىفرمودند: «زمانى فتنهها سنت و قانون خواهد شد به طورى كه اگر آن
فتنهها و انحرافات تغيير كند مىگويند سنّت اصلى از دست رفته است!»
16) همچنين اميرالمؤمنين علیه السلام در يكى از فرمايشات گهربار خود، ويژگىهاى
يك پيشواى عادل و هدايتگر را اقامه سنّتهاى الهى و از بين بردن بدعتهاى نادرست
دانسته و سپس فرمودند: سنتها و بدعتها مشخصاند، همانا بدترين مردم نزد خدا
پيشواى ظالم گمراهى است كه ديگران را هم گمراه كند و سنّتهاى الهى را پايمال
نموده و در دين بدعت گزارد. به درستى كه من از پيامبر شنيدم كه مىفرمود: «روز
قيامت اين چنين پيشواى جائرى را مىآورند در حالى كه ياورى ندارد و در آتش
جهنم فرو رود و در قعر دوزخ محبوس گردد.»
17) امام صادق علیه السلام فرمودند: «وَ احذَر مجالسةَ أهلِ البِدَعِ فَإنّها تُنبِتُ فى القَلبِ
كفراً و ضَلالاً مبيناً» از همنشينى با اهل خرافه و بدعت پرهيز كن زيرا اين مجالست
در قلب انسان درخت كفر و گمراهى آشكارى را مىروياند.
18) امام باقر علیه السلام در رابطه با آيه شريفه «وَ الَّذِينَ كَسَبُوا السَّيِّئاتِ جَزاءُ سَيِّئَةٍ
بِمِثْلِها وَ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ما لَهُمْ مِنَ اللّهِ مِنْ عاصِمٍ» «هؤاء أهلُ البِدَعِ وَ الشُّبُهاتِ وَ
الشّهواتِ يُسَوّدُ اللّهُ وُجُوههمُ ثُمَ يَلْقَونَهُ».
«و كسانى كه كارهاى بد مىكنند جزاء كارهاى بد خود را عيناً خواهند ديد»؛
فرمودند: منظور از اين افراد اهل بدعت و شبههاندازان و شهوترانان مىباشند كه در
روز قيامت خدا روى آنها را سياه نموده و با روى سياه خدا را ملاقات مىكنند.
19) حضرت على علیه السلام فرمودند: «ما هَدَم الدّين مثل البدع» هيچ چيز همچون
بدعت باعث نابودى دين نمىشود.
20) امام صادق علیه السلام مىفرمايند: «لا تَصحبُوا أهلَ البِدَع وَ لا تُجالِسُوهُم فَتَصيرُوا
عندَ النّاسِ لَوَاحِدٍ مِنْهُم قالَ رسولاللّه صلی الله علیه و آله المرءُ على دينِ خَليلهِ وَ قَرينهِ» هرگز با اهل
بدعت همنشينى نكنيد زيرا اگر اين كار را بكنيد در چشم مردم، يكى از آنها به شمار
مىآييد همان طور كه پيامبراكرم صلی الله علیه و آله فرمودند: انسان بر دين دوست و همنشين
خود است.
21) عن الحلبىّ قال قلُت لأبى عبدالله علیه السلام ما أدنى ما يكونُ به العَبْدُ كافراً قالَ «أَنْ
يبتَدِعَ شيئاً فيتَولّى عليه وَ يَبْرءَ مِمَّنْ خالفَه» از امام صادق علیه السلام سؤال شد، كمترين
چيزى كه باعث مىشود انسان كافر گردد چه چيز است؟
حضرت فرمودند: «اين است كه شخص چيزى را بدعت گذارد و طرفداران
نظريه خود را دوست بدارد و مخالفانِ آن را دشمن بدارد.»
22) و امام سجاد علیه السلام در فرازى از دعاى پرفضيلت مكارم اخلاق در صحيفه
سجاديه مىفرمايد: «و رفض اهل البدع و مستعمل الرأى المخترع» خدايا به من
توفيق جدايى از اهل بدعتها و دورى از كسانى كه در دين تو مخترع نظر هستند و
به نظريات اختراعى عمل مىكنند را عنايت فرما!
وارونه ها خرافات در آخرالزمان، ابوالفضل سبزی